King Seiko – kaliber 6R31
Kort na aankoop in Japan stopte deze King Seiko. In het uurwerk bleek vervuiling het mechanisme te blokkeren.
📸 Over het horloge
Deze moderne King Seiko was in Japan gekocht en stopte al na enkele weken. Aan de buitenzijde was niet direct te zien waarom het automatische uurwerk niet meer liep.
Juist doordat het horloge pas kort in gebruik was, lag een normale onderhoudsbehoefte niet voor de hand. Het plotselinge stilvallen vroeg daarom om een voorzichtige diagnose. Verder opwinden zonder te weten waar de weerstand zat, kon de blokkade verergeren.
🔧 Probleemstelling
Na het openen en demonteren van het uurwerk werd vervuiling aangetroffen rond meerdere bewegende delen. Onder vergroting waren vuildeeltjes en vervuilde contactpunten zichtbaar. De extra weerstand had het mechanisme uiteindelijk laten vastlopen.
Vervuiling hoeft niet groot te zijn om een mechanisch uurwerk te beïnvloeden. In het fijne raderwerk zijn de beschikbare krachten klein en kan extra wrijving zich door de volledige aandrijving verplaatsen. Daardoor kan een lokaal vuildeeltje zich uiten als een uurwerk dat volledig stopt.
🛠️ Uitgevoerde werkzaamheden
Het uurwerk is uit de kast genomen en stapsgewijs gedemonteerd. Het raderwerk en het opwind- en instelmechanisme zijn onder vergroting onderzocht. De onderdelen zijn gesorteerd in reinigingsmanden, grondig gereinigd en daarna opnieuw gecontroleerd voordat het uurwerk werd opgebouwd.
Die systematische werkwijze maakte het mogelijk om de vervuiling niet alleen zichtbaar te verwijderen, maar ook te controleren of contactvlakken en bewegende delen daarna vrij waren. Door onderdelen per functie te ordenen, bleef tijdens reiniging en heropbouw duidelijk welke delen samen het raderwerk en de bediening vormen.
⚙️ Technische afweging
De no-date uitvoering, de vormgeving van de 37 mm King Seiko en de zichtbare constructie van het uurwerk passen bij Seiko kaliber 6R31. Dit is een automatisch driewijzeruurwerk met handopwinding, 24 stenen, een frequentie van 21.600 tikken per uur en een opgegeven gangreserve van circa 70 uur.
Bij een uurwerk met zowel automatische als handmatige opwinding moet de opgeslagen energie zonder blokkade door het raderwerk worden doorgegeven. Alleen het zichtbare vuil weghalen was daarom onvoldoende; de betrokken delen moesten worden gedemonteerd en gereinigd om te kunnen beoordelen of het mechanisme weer vrij samenwerkte.
⏱️ Resultaat
De oorzaak van de blokkade is vastgesteld en de vervuiling is uit het uurwerk verwijderd. Na reiniging, controle en heropbouw kon het mechanisme weer vrij bewegen.
Daarmee werd niet alleen het stilvallen aangepakt, maar ook de weerstand die eraan voorafging. Het uurwerk kon na heropbouw weer functioneren zonder dat er geforceerd door een vervuilde aandrijving hoefde te worden opgewonden.
🔍 Observatie
Ook een recent gekocht horloge kan intern vervuild zijn. Wanneer een mechanisch horloge onverwacht stopt, is verder doordraaien of opwinden niet verstandig; eerst vaststellen waar de weerstand ontstaat helpt gevolgschade te voorkomen.
De leeftijd van een horloge zegt dus niet alles over zijn interne toestand. Opslag, assemblage en eerdere behandeling kunnen allemaal een rol spelen. Een tijdige inspectie is veiliger dan proberen een blokkade met extra kracht te overwinnen.
